Midden-Oosten Conflict Jaagt Energieprijzen Omhoog – Dit Moet Je Nú Doen

Bijgewerkt: 29 maart 2026

Actuele situatie – 29 maart 2026

Gasprijs boven EUR 60 per MWh — een stijging van circa 100% ten opzichte van eind februari, aldus De Nederlandsche Bank
Olieprijs boven USD 100 per vat — ook zo’n 45% hoger dan voor het conflict
Straat van Hormuz vrijwel gesloten voor westerse scheepvaart — alleen Chinese en Indiase tankers passeren nog
Iran voerde aanvallen uit op Qatarese gasinstallaties — Qatar legde LNG-productie tijdelijk stil
Nederlandse gasvoorraden op 17% opslagcapaciteit in februari 2026, historisch laag voor dit seizoen
Meerdere energieleveranciers haalden vaste contractaanbiedingen tijdelijk offline
ECB verwacht inflatie van 2,6% in 2026, opwaarts bijgesteld vanwege de energieschok

De energieprijzen stijgen in de tweede helft van maart 2026 opnieuw sterk, ditmaal door een snel escalerend conflict in het Midden-Oosten. De gasprijs lag op 19 maart boven de EUR 60 per megawattuur en de olieprijs ruim boven de USD 100 per vat, een stijging van circa 45% en 100% vergeleken met eind februari. Voor Nederlandse huishoudens die toch al met lage gasvoorraden de winter uitkomen, rijst nu de vraag hoe ernstig de situatie is, hoe lang die aanhoudt en wat je er als consument het best aan kunt doen. Dit artikel zet alles op een rij op basis van de meest recente cijfers en analyses van Rabobank, DNB, ECB en ABN AMRO.

Wat speelt er in het Midden-Oosten en waarom raakt het jouw energierekening?

De oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten zorgt voor grote onrust op de energiemarkt. Iran voerde aanvallen uit op energie-installaties in Qatar. Qatar besloot daarna tijdelijk te stoppen met de productie van vloeibaar aardgas. Dat besluit heeft grote gevolgen, omdat Qatar behoort tot de grootste exporteurs van vloeibaar aardgas ter wereld. Europa gebruikt dat gas om tekorten op te vangen sinds het wegvallen van Russisch gas.

De scheepvaart door de Straat van Hormuz is, met uitzondering van Chinese en Indiase tankers, nagenoeg stilgevallen als gevolg van toenemende dreiging in de regio. Ongeveer 20% van de mondiale olie- en LNG-stroom passeert dagelijks door die smalle zeestraat. Zodra die doorvoer stopt, reageert de Europese gasbeurs onmiddellijk.

Het effect op de stroomprijs is indirect maar reëel. De elektriciteitsprijs stijgt dan mee, doordat een deel van de elektriciteit wordt opgewekt in gascentrales, met name op momenten dat er weinig zon- en windenergie is. Een hogere gasprijs trekt dus automatisch ook de rekening voor stroom omhoog.

Waarom is Nederland extra kwetsbaar?

Nederland begon 2026 al in een zwakke positie op de gasmarkt. De gasvoorraden stonden in februari op slechts 17% van de opslagcapaciteit. De lente is normaal het moment om goedkoop gas in te slaan voor de volgende winter, maar nu de inkoopprijzen door het conflict zijn gestegen, wordt dat aanvullen een stuk duurder.

Europa blijft gevoelig voor schommelingen op de energiemarkt, omdat het continent een groot deel van zijn energie moet importeren. Wanneer grote leveranciers, zoals Qatar, tijdelijk uitvallen, ontstaat er daardoor vrijwel direct spanning op de markt. In dat geval moeten Europese landen concurreren met Aziatische landen voor dezelfde gasleveringen, waardoor de prijzen verder kunnen oplopen.

Ten opzichte van de energiecrisis van 2022 zijn er ook nu duidelijke nadelen: een hogere rentestand, een gemiddeld lagere liquiditeitspositie bij bedrijven en lagere gasvoorraden in Europa. Daarnaast spelen geopolitieke risico’s gelijktijdig op meerdere fronten, met verstoringen van scheepvaart en sluiting van het luchtruim in het Midden-Oosten.

Hoe erg is dit vergeleken met de crisis van 2022?

Maatstaf	Crisis 2022 (piek)	Midden-Oosten 2026 (nu)
Gasprijs TTF	EUR 340/MWh (aug. 2022)	EUR 60+/MWh (mrt. 2026)
Stijging t.o.v. rustig niveau	+250% (Russische invasie)	+100% (eind febr. naar nu)
Olieprijs	USD 120+/vat	USD 100+/vat (+45%)
Seizoen	Zomer / volle stookvraag	Einde winter, vraag daalt
ECB-inflatieverw. 2026	Geen vergelijkbaar kader	2,6% (basis), tot 4,3% (zwaar scenario)
Consumentenprijs gas (NL)	EUR 3,50+/m3 (piek 2022)	EUR 1,45+/m3 (mrt. 2026)

De conclusie van ABN AMRO: de huidige energieprijzen liggen vooralsnog lager dan tijdens de crisis van 2022. Op de markt wordt bovendien met daling van de prijzen in 2027 gerekend. Maar het conflict maakt de situatie onvoorspelbaar, en een verdere escalatie kan die vergelijking snel veranderen.

Drie scenario’s: hoe ver kan dit gaan?

Rabobank gaat in het basispad ervan uit dat de oorlog nog enkele weken aanhoudt (tweede helft april), waarna een geleidelijke heropening van de Straat van Hormuz volgt. Door de structurele schade aan energie-infrastructuur en verstoringen in de logistieke ketens blijft de energiemarkt krap, met hoge energieprijzen tot ver in dit jaar.

Scenario	Gasprijs	Olieprijs	Energiecontract p/m	Inflatie NL 2026
Basispad (conflict eindigt april)	Daalt richting EUR 35	USD 86/vat	EUR 240–250	2,7%
Ongunstig (verstoringen houden aan tot eind 2026)	Blijft EUR 60+ tot Q4	USD 100+	EUR 300+	3%+
Zwaar (Hormuz blijft gesloten, infrastructuur verwoest)	EUR 100/MWh+	USD 130+	Boven EUR 350	4,3%, piek ~5%

Bronnen: Rabobank (eind maart 2026), DNB, ECB, ABN AMRO

Wat betekent dit voor jouw energierekening?

Een stijging op de groothandelsmarkt vertaalt zich nooit volledig naar de consument. Belastingen, netbeheerkosten en vaste leveringskosten vormen samen ruim de helft van je energierekening en stijgen niet mee met de beursprijs. Toch is het effect merkbaar, afhankelijk van je contractvorm.

Jouw situatie	Effect nu	Urgentie
Lopend vast contract	Geen effect tot einddatum	Check je einddatum vandaag
Vast contract — eindigt binnen 3 maanden	Nieuwe tarieven al aan het stijgen	Vergelijk vandaag nog
Variabel contract	Tarief stijgt bij eerstvolgende aanpassing	Snel handelen
Dynamisch contract	Direct merkbaar in dagprijzen	Overstap naar vast overwegen

Voor een gemiddeld huishouden met een variabel contract schatten analisten bij doorberekening van de huidige groothandelsprijzen een stijging van EUR 20 tot EUR 50 per maand extra. Door het conflict rond Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz is de Europese gasprijs per MWh vrijwel verdubbeld. Voor consumenten betekent dit een gasprijs van rond de EUR 1,45 per m3 of hoger, afhankelijk van de leverancier.

Wat kun je nu het beste doen? Stap-voor-stap actieplan

Stap	Actie	Waarom nu
1	Zoek de exacte einddatum van je contract op in de app, welkomstmail of jaarafrekening	Alles begint hier
2	Vergelijk actuele vaste contracten via een onafhankelijke vergelijker — meerdere leveranciers haalden al aanbiedingen offline	Het aanbod krimpt snel
3	Kies een 1-jarig vast contract — geeft bescherming zonder langjarige binding	Na een jaar vergelijk je opnieuw als markt is gekalmeerd
4	Let op cashback-acties — die worden snel teruggetrokken als tarieven stijgen	Enkele leveranciers bieden nog bonussen aan
5	Heb je zonnepanelen? Controleer de terugleververgoeding van het nieuwe contract	Verschilt sterk per leverancier
6	Meld je aan via de nieuwe leverancier — die regelt het opzeggen bij je huidige leverancier	Je hoeft zelf niets bij de oude leverancier te doen

Advies van energie-expert Koen Kuijper (4 maart 2026)

“Zodra het conflict de-escaleert en de LNG-aanvoer hervat, verwacht ik dat de kale gasprijs terugzakt naar ongeveer EUR 35 per MWh. De langetermijnverwachtingen blijven namelijk onveranderd gunstig. Er komt een enorme hoeveelheid LNG op de wereldmarkt vanuit de VS, Qatar en Australië. Goldman Sachs verwacht dat de TTF-gasprijs in 2027 daalt richting EUR 20 per MWh.” Een 1-jarig vast contract past in die redenering: zekerheid nu, flexibiliteit na een jaar.

Let op: niet in paniek handelen

Voor consumenten blijft de belangrijkste vraag hoe lang de crisis aanhoudt. Want hoe langer de onrust aanhoudt, hoe groter de kans dat energie uiteindelijk merkbaar duurder wordt. Maar de winter is voorbij. De lente brengt doorgaans lagere vraag en dus een dempend effect op de prijzen. Wie nu een goed vast contract vastlegt, is het beste beschermd.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Ik heb een vast contract. Moet ik nu iets doen?

Nee, je bent volledig beschermd tot de einddatum. Wat je wel slim kunt doen: check wanneer je contract afloopt. Zit je binnen 3 maanden voor de einddatum, dan kun je al boetevrij een nieuw contract regelen en de huidige nog relatief gunstige tarieven vastleggen voor daarna.

Ik heb een variabel contract. Wat nu?

Bij een variabel contract kan de leverancier het tarief bij de eerstvolgende aanpassingsdatum verhogen. Je kunt doorgaans met maximaal 30 dagen opzegtermijn overstappen. Vergelijk vaste contracten via een onafhankelijke vergelijker. Een 1-jarig vast contract geeft nu de beste combinatie van zekerheid en flexibiliteit.

Hoe groot wordt de stijging op mijn energierekening?

Een stijging van 100% op de groothandelsmarkt vertaalt zich niet 1-op-1 naar de consument. Belastingen, netbeheerkosten en vaste leveringskosten vormen samen ruim de helft van je rekening en stijgen niet mee. Voor een gemiddeld huishouden met een variabel contract schatten analisten een extra last van EUR 20 tot EUR 50 per maand als de huidige groothandelsprijzen worden doorberekend. Hoe lang dat duurt, hangt af van het verloop van het conflict.

Is dit net zo erg als de energiecrisis van 2022?

Nog niet. Op het hoogtepunt in augustus 2022 piekte de gasprijs naar EUR 340 per MWh. De huidige prijs van EUR 60+ is fors hoger dan begin 2026, maar staat niet in verhouding tot die piek. Bovendien is de winter voorbij, waardoor de vraag naar gas snel daalt. Toch waarschuwen DNB en Rabobank dat een langdurige blokkade of verdere schade aan energie-infrastructuur de prijzen verder kan opdrijven.

Welk contract is nu het beste: 1 jaar vast, 3 jaar vast of variabel?

Energie-experts raden nu vrijwel unaniem een 1-jarig vast contract aan. Dat biedt bescherming voor de komende 12 maanden zonder dat je je langdurig vastlegt. Na een jaar heb je de mogelijkheid opnieuw te vergelijken als de markt is gekalmeerd en de verwachte LNG-prijsdalingen van 2027 zijn ingetreden. Variabel is nu het minst aantrekkelijk: je loopt het grootste risico als de onrust aanhoudt.

Gaan de energieprijzen ook in 2027 hoog blijven?

Dat hangt sterk af van hoe lang het conflict duurt. In het basisscenario van Rabobank en ABN AMRO dalen de energieprijzen vanaf de tweede helft van 2026, zodra de Straat van Hormuz heropent. Goldman Sachs verwacht dat de TTF-gasprijs in 2027 daalt richting EUR 20 per MWh door een wereldwijd LNG-overschot. In het zware scenario, waarbij de infrastructuur langdurig beschadigd blijft, houdt de pijn tot in 2027 aan. De ECB voorziet voor 2027 een negatieve energie-inflatie als de markt normaliseert.

Wat is de Straat van Hormuz en waarom is die zo belangrijk?

De Straat van Hormuz is een smalle zeestraat tussen Iran en Oman. Dagelijks passeert daar ongeveer 20% van de wereldwijde olie- en LNG-aanvoer. Als Iran die straat blokkeert of onveilig maakt voor de scheepvaart, dan valt een groot deel van de mondiale energietoevoer weg. Dat legt onmiddellijk druk op de Europese gasbeurs, omdat Europa via LNG-tankers een groot deel van zijn gasimport aanvult.